Home

20 jaar In Vitro Fertilisatie in het UMC St.-Pieter
Opendeurdag op 15 november 2003
Inleiding

In februari 1978 werd in Engeland Louise geboren, het eerste kind dat door in-vitro fertilisatie werd verwekt. Na de anticonceptie aan het eind van XXe Eeuw, ontstond er zo een nieuwe vorm van gecontroleerde voortplanting door de komst van de "proefbuisbaby’s".
Het was in 1983 dat de eerste proefbuisbaby werd verwekt in het UMC Sint-Pieter en sinds de geboorte van de kleine Mathieu is de opvang en begeleiding van de onvruchtbare paren in een voortdurende evolutie.
Dit heeft geleid tot de organisatie van een Opendeurdag om deze 20e verjaardag te vieren waar we de evolutie van de techniek willen toelichten, getuigenissen van onvruchtbare koppels willen laten horen over hun ervaringen en hun kinderen, die opgroeien zoals alle andere kinderen maar anders zijn verwekt.

Deze opendeurdag is dus gericht :
  • het grote publiek dat het onderwerp beter wil begrijpen om dit zo moeilijk parcours beter te kunnen delen of zelf beleven.
  • de ouders van proefbuisbaby's om met een zekere openheid en zonder schroom hun beleving rond conceptie bespreekbaar te maken. Een begeleid parcours doorheen de techniek laat de familie toe in deze omgeving terug te komen.
  • de kinderen, om zich aan de hand van verschillende activiteiten te amuseren en hierdoor op een ludieke manier meer te weten komen over deze “baby-fabriek”.
  • de paramedici, om andere aspecten van hun beroep te ontdekken die zich op de in-vitro fertilisatie toespitsen.
  • artsen en wetenschappers die zich voor de behandelingen, in voortdurende evolutie, van hun patiënten interesseren de voortplanting in de zogenaamde 'verkeerde' groepen en de humanisatie van een buitengewoon technische behandeling maar die de patiënten treffen in hun diepste intimiteit.


    Wij dragen het op aan :

    • aan al diegenen "die het hebben meegemaakt" en aan de anderen die er rechtstreeks of onrechtstreeks ooit mee geconfronteerd zullen worden.
    • aan Pr Leroy, stichter van het In Vitro Fertilisatiecentrum van het UMC Sint-Pieter, en al diegenen die hebben gestreden om opnieuw hoop te geven aan de onvruchtbare koppels.

     

    Tijdens de dag....


    Reis doorheen het centrum van de techniek


    Het ten laste nemen van de onvruchtbare paren begint met de diagnose van de oorzaken van onvruchtbaarheid die afwijkingen aan het licht zal brengen zowel bij de vrouw als bij de man. Het inzicht in de stoornissen die het paar ertoe aanzet om beroep te doen op een medisch ondersteunde voortplanting is een belangrijkste stap voor de aanvaarding en het goede verloop van de behandeling. Een tentoonstelling van posters die de oorzaken van onvruchtbaarheid uitlegt zal doorlopen kunnen worden en zal tijdens de hele dag door specialisten worden toegelicht.

    Het proces van de in-vitro fertilistatie omvat:

    • Een stimuleringsfase van de ovulatie en van toezicht op de groei van de ovocyten. De techniek van stimulering zal door een poster uitgelegd worden. De lokalen waar de rijping van de ovocyten door middel van echografiën wordt opgevolgd en waar de patiënt wordt begeleid door de verpleegkundige staf kunnen bezocht worden.
    • Een behandelingsfase van de gameten waar de geaspireerde ovocyten en het behandelde sperma samengebracht worden voor de bevruchting 'in vitro'. Dit is het meest technisch gedeelte van de behandeling en het minst gekende bij de patiënten. Deze vindt plaats in een “de alkoof" van de cultuurkamer, naast de operatiezaal en uitsluitend toegankelijk voor de gespecialiseerde biologen. Teneinde U dit ongekende aspect van de in-vitro fertilisatie te laten ontdekken, hebben de biologen cultuurkamers nagebouwd, waar workshops zullen georganiseerd worden.
    • De manipulatie van de ovocyten, het sperma en de embryo's zullen er voorgesteld worden, evenals de techniek van invriezing. Aangezien de in-vitro bevruchting bij de mens ontstaan is door een aanpassing van de dierlijke technologieën aan de mens, zullen wij gameten van muizen als model gebruiken.

    Anderzijds zal het publiek het volledige traject van een koppel in behandeling voor in-vitro fertilisatie kunnen volgen aan de hand van een projectie van een didactische film over dit onderwerp. Hij zal die dag doorlopend getoond worden.

    Ervaringen van vrouwen en van koppels: gefilmde getuigenissen

    Reeds 20 jaar, begeleiden wij koppels tijdens de verschillende, moeilijke fases hun kinderwens te vervullen. De kans op slagen van een in-vitro fertilisatie bedraagt in België 25% per poging. Dit houdt in dat verschillende parcours langer zijn dan anderen, soms zelfs een volledige mislukking inhouden, of soms evolueren naar alternatieve oplossingen zoals de gift van ovocyten of sperma of zelfs adoptie.
    Teneinde deze verschillende en gevarieerde maar altijd informatievolle ervaringen te delen, hebben wij aan deze paren gevraagd om ons hierover te vertellen, om met ons hun ervaringen en belevingen te delen.
    Deze 14 gefilmde getuigenissen zullen de verschillende thema's van de medisch geassisteerde voortplanting behandelen (zwangerschap en veelvoudige pogingen, mislukking, adoptie, giften van sperma, giften van ovocyten...) en zal door middel van een video-opname onafgebroken worden uitgezonden die dag.

    Activiteiten voor de kinderen van 3 tot 20 jaar


    Sinds de geboorte van Mathieu, 20 jaar geleden, is de techniek geëvolueerd en in ruime mate verspreid, en werden er steeds meer indicaties ontdekt. Vandaag de dag worden bijna 10.000 cycli per jaar verwezenlijkt in België en meer dan een miljoen kinderen werden op deze wijze wereldwijd geboren: geboren worden als "proefbuisbaby " is dus niet langer een zeldzaam feit!
    Wij zijn er van overtuigd dat het voor het kind belangrijk is om de geschiedenis van zijn verwekking te kennen. Dit houdt niet uitsluitend "de fabricagegeheimen" in, maar ook de beleving ervan door de ouders en hun familie. Hiertoe moet het kind als zodanig erkend worden in de maatschappij en moet dat hij zichzelf aanvaarden met deze bijzonderheid. Dit kan slechts in een samenleving zonder taboe over dit onderwerp en dit kan dank zij de integratie van de juiste informatie naar de volwassenen en de kinderen toe. Een informatieruimte met spelactiviteiten per leeftijdscategorie zal georganiseerd worden. Wij hopen dat dit de ouders zal toelaten om op hun ervaringen terug te komen en er de woorden te vinden om het te zeggen of te herhalen.

    • Een verteller zal verhalen vertellen over "het maken van baby's".
    • Een kind zal voor kinderen van 8-12 jaar een voordracht houden over in-vitro fertilisatie.
    • Adolescenten zullen met de makers van een stripverhaal over in-vitro fertilisatie kunnen discussiëren.
    • Adolescenten van homoseksuele koppels vertellen in een video over hun familieleven.
    • Een stand van kinderliteratuur over het onderwerp zal ter beschikking staan.
    • Voor de kleinsten zullen shminksters, clowns en video’s aanwezig zijn, dit onder het toezicht van babysitters.

    Tenslotte zal de voormiddag voor de kinderen afgesloten worden met de uitreiking van de prijzen voor de tekenwedstrijd met als thema: "Hoe anders een baby maken". Deze wedstrijd werd kenbaar gemaakt via de pers, de scholen van Brussel, spelbibliotheken en kinderboekhandels. De jury bestaat uit striptekenaars, artsen en politieke vertegenwoordigers die aanwezig zullen zijn voor dit evenement.

    Kunsttentoonstelling en A.R.T (Assisted Reproductive Technologies)

    Het geneeskundige aspect van de in-vitro fertilisatie heeft zich aanzienlijk vereenvoudigd, maar de techniek blijft erg complexe. De humanisering van de behandeling van deze patiënten is de uitdaging voor de toekomst. Deze humanisering heeft waardering nodig in al zijn dimensies, gevoelsmatig, psychologisch, sociaal en zelfs artistiek. Het is laatstgenoemde die het onderwerp vormt van deze tentoonstelling en die werken van Belgische kunstenaars die zich betrokken voelen, geinsireerd zijn of gewoonweg voeling hebben met in-vitro fertilisatie, de geboorte, ouderschap, ... groepeert.

    Laurent Carpentier, schilder,

    Jean-François Diord, schilder beeldhouwer,

    Fabien Glineur, schilder beeldhouwer,

    Steen Kroll, cartoonist,

    Géraldine Langlois, fotograaf,

    Sophie Retif, fotograaf.

    Bespreking - Debat

    " In-vitro fertilisatie, nieuwe vooruitzichten voor de verpleegkundigen"


    Snel is gebleken dat het zeer belangrijk is voor de patiënten om tijdens hun behandeling er tijd en ruimte voor te nemen, maar vooral om te kunnen terugvallen op een vaste kern van personen.
    Toch blijft de behandeling voor in-vitro fertilisatie in wezen multidisciplinair en het belangt een breed team van artsen, biologen en paramedici aan. Bovendien is het universitair ziekenhuis een plaats van onderwijs waar artsen met een verschillend opleidingsniveau samen werken. Daarom werken de meeste in vitro fertilisatiecentra met een vaste kern van verpleegkundigen. Het UMC Sint-Pieter heeft reeds 20 jaar de 3 zelfde verpleegkundigen om de patiënten te begeleiden tijdens hun behandeling. Zij vormen samen het anker dat nodig is voor het goede verloop van de behandeling en hun beroep is in de loop der jaren een echte specialisatie geworden in de roeping van verpleegkundige.

    Dit debat is een weergave van hun specifieke rol die ze als verpleegkundige hebben gehad, het debat wordt versterkt door internationale contacten en door een vergadering waar verpleegkundigen van verschillende Belgische in-vitro fertilisatiecentra worden verenigd om samen hun ervaringen uit te wisselen.

    Deze bespreking zal geleid worden door dokter Marie-Laure Gustin, Adjunct kliniekhoofd psychiater van het ziekenhuis en assistent van het in-vitro fertilisatiecentrum en de materniteit van het UMC Sint-Pieter.

    Wetenschappelijk programma

    Wetenschappelijke conferenties zullen van 13u30 tot 17u30 georganiseerd worden.

    Tijdens deze voordrachten hebben wij de eer om befaamde sprekers te horen die ons volgende onderwerpen zullen voorstellen:

    • de geschiedenis van de in-vitro fertilisatie,
    • de humanisering van de behandeling van de patiënten met deze multidisciplinaire methode,
    • het ondersteunen van de behandeling in de marginalere bevolkingsgroepen die soms elders worden uitgesloten.

     

    Het programma:

    13u30: Inleiding door prof. M. ROOZE, vice-decaan van de faculteit geneeskunde ULB

    14u: Geschiedenis van de medisch geassisteerde voortplanting door prof. F. LEROY, stichter van het in-vitro fertilisatiecentrum van het UMC Sint-Pieter en dokter M. CAMUS, hoofd van het in-vitro fertilisatiecentrum van het AZ-VUB

    14u45: Onvruchtbaarheid: lijden of ziekte? door prof. L. ROEGIERS, perinatale pedopsychiater in het St. Lucas ziekenhuis, lesgever aan de eenheid biomedische ethiek UCL en F. CAILLEAU, psycholoog van het in-vitro fertilisatiecentrum van het UMC Sint-Pieter en assistent aan de faculteit psychologie ULB

    15u30: Homo-ouderschap of ouders zoals alle andere door prof. A. CADORET, ethnoloog, belast met onderzoeken in het Nationale Centrum van het Wetenschappelijke Onderzoek, Frankrijk

    16u15: Een medisch ondersteunde verwekking voor iedereen door prof. N. Clumeck, diensthoofd van de afdeling besmettelijke ziekten van het UMC Sint-Pieter, referentiecentrum AIDS.

    17u00: Take home message door prof. M. Degueldre, diensthoofd van de afdeling gynaecologie en verloskunde van het UMC Sint-Pieter.

    Deze besprekingen zullen geleid worden door prof. A. DELVIGNE, hoofd van de in-vitro fertilisatiecentrum van het UMC Sint-Pieter en lid van de groep "Veiligheid en kwaliteit" van de Europese Organisatie voor Menselijke Voortplanting (ESHRE) en dokter D. MURILLO, Adjunctkliniekhoofd van het centrum voor in-vitro fertilisatie en risicovolle zwangerschappen van het UMC Sint-Pieter.


    Boekenlijst van de sprekers in verband met het onderwerp van de dag:

    Prof. F. LEROY: Histoire de Naître, Des jumeaux dans tous leurs états, uitgave De Boeck

    Prof. L. ROEGIERS: Les cignes en crise, uitgave De Boeck, La grossesse incertaine, uitgave PUF-le fil rouge (zal in september 2003 verschijnen)

    Prof. A. CADORET: Des parents comme les autres, uitgave Odile Jacob, Parenté plurielle, anthropologie du placement familial, uitgave l'Harmattan

CHU Saint-Pierre, Université Libre de Bruxelles
UMC Sint-Pieter, Vrije Universiteit Brussel
Saint-Pierre University Hospital, Free University of Brussels